ژمارە کوردییەکان لە 1 تا 10: ژماردن بە کورمانجی و سۆرانی

ژمارەکان لە بەسوودترین وشە کوردییەکانن کە دەتوانیت فێریان ببیت: بۆ کاتژمێر، تەمەن، نرخ و ژمارەی تەلەفۆن پێویستت پێیانە. ئەم ڕێنماییە هەر یەکێکیان بە هەردوو ستانداردە گەورەکەی نووسینی کوردی دەخاتە ڕوو، کورمانجی (کوردیی باکوور، بە پیتی لاتینی دەنووسرێت) و سۆرانی (کوردیی ناوەند، لە ڕاستەوە بۆ چەپ بە خەتێکی لەسەر بنەمای عەرەبی دەنووسرێت). هەموو ژمارە و ڕستەکانی خوارەوە لە وانەکانی ZimanGo وەرگیراون.

ژمارە کوردییەکان لە 1 تا 10

بە یەک دەست پێ بکە. لە هەردوو زاراوەدا وەک یەک دەگوترێت:

Yek /jɛk/ یەک yek یەک

ئەمە ژماردنی تەواوە لە یەکەوە تا دە. هەر ڕیزێک بە ئاسۆیی بخوێنەرەوە: سەرەتا کورمانجی، پاشان سۆرانی، پاشان واتاکەی بە ژمارە.

دوو ستوونەکە خزمی نزیکی یەکترن. زۆربەی ژمارەکان نزیکەی وەک یەک دەگوترێن، و تەنها چەند دانەیەک بزوێنێک یان نەبزوێنێک دەگۆڕن:

• چوار: لە کورمانجیدا çar و لە سۆرانیدا چوار çwar.
• حەوت: لە کورمانجیدا heft و لە سۆرانیدا حەوت hewt.
• نۆ: لە کورمانجیدا neh و لە سۆرانیدا نۆ no.
• دە: لە کورمانجیدا deh و لە سۆرانیدا دە de.

جیاوازیی دەنگیی بچووکی لەم جۆرە لە زۆر وشەی تریشدا دەردەکەون. ڕێنماییەکەمان دەربارەی کورمانجی بەرامبەر بە سۆرانی زیاتریان پیشان دەدات.

دە، بیست، سی

وانە سەرەتاییەکان دە، بیست و سی لەو وانەیەدا فێر دەکەن کە دەربارەی تەمەنە.

ژمارەکانی یازدە تا نۆزدە لە هەردوو زاراوەدا تاکە وشەن، وەک «یازدە» و «دوازدە». یازدە لە ڕستەیەکی کاتی خەوتندا دەبینیت، لە بەشی کاتی خوارەوەدا.

ژمارە گەورەترەکان بە وشەی «و» پێکەوە دەبەسترێن، کە لە کورمانجیدا بریتییە لە û. سۆرانی بە و دەینووسێت. سەرەتا دەیەکان دەڵێیت، پاشان «و»، پاشان یەکەکان، بۆیە 21 وشە بە وشە دەبێتە «بیست و یەک». هەمان شێوە بۆ دەیە بەرزترەکانیش بەردەوام دەبێت.

ژماردنی شتەکان

بۆ ژماردنی شتەکان، ژمارەکە یەکەم دابنێ و ناوەکە ڕاستەوخۆ لە دوایەوە. لە شێوە بنەڕەتییەکەیدا ناوەکە پێویستی بە پاشگری کۆ نییە: sêv واتە «سێو» و pênc sêv واتە «پێنج سێو». ڕستە سۆرانییەکەش هەمان ڕیزبەندی پەیڕەو دەکات، و سێو ڕاستەوخۆ دوای ژمارەکە دێت.

لە ڕستەی دووەمدا پەنجەکان هی کەسێکن، و کاتێک خاوەنەکەیان دەخرێتە سەر، وەک لە tilîyên min (پەنجەکانم)، کورمانجی پاشگری کۆی -ên پیشان دەدات. ڕستەی کۆتایی û لە کاری ڕۆژانەی خۆیدا پیشان دەدات، کە بەستنەوەی دوو بیرۆکەیە. هەمان ئەو وشەیەیە کە لە ژمارەیەکی گەورەتردا دەیەکان و یەکەکان پێکەوە دەبەستێت.

وتنی کات

بۆ پرسینی کات، کورمانجی saet (کاتژمێر، سەعات) بەکاردەهێنێت. سۆرانی کاتژمێر بەکاردەهێنێت.

Saet çend e? /saˈɛt tʃɛnd ɛ/ کاتژمێر چەندە؟ katjmêr çende کاتژمێر چەندە؟

بۆ وەڵامدانەوە، ژمارەکە لە شوێنی وشەی پرسیارەکە دابنێ. کورمانجی ڕستەکە بە e (ـە، کاری بوون) کۆتایی پێ دەهێنێت. سۆرانی «ـە»کە بە خودی ژمارەکەوە دەلکێنێت، وەک لە کاتژمێر پێنجەدا.

تەمەن و نرخ

کورمانجی لێرەدا دوو وشەی پرسیاری هەیە. çend بۆ کاتژمێر و تەمەن بەکاردەهێنێت، و çiqas (چەندە، بە چەندە) بۆ نرخ. لەم ڕستانەدا سۆرانی چەند بۆ هەموویان بەکاردەهێنێت.

سەرنج بدە Ez deh salî me چۆن کۆتایی دێت. «من … م» بەزۆری بە شێوەی im دێت، وەک لە Ez baş im (باشم)، بەڵام دوای وشەیەک کە بە بزوێن کۆتایی دێت، وەک salî، دەبێتە me. دەتوانیت لە خۆناساندن بە کورمانجی ڕاهێنانی لەسەر بکەیت، و دەستەواژەی زیاتری کڕین لە دەستەواژە باوەکانی کوردی بدۆزیتەوە.

ژمارەکان لە ناو ناوی ڕۆژەکانی هەفتەدا

کوردی ژمارەکانی لە ناو ناوی ڕۆژەکانی هەفتەدا شاردۆتەوە. شەممە لە کورمانجیدا پێی دەوترێت Şemî، و ڕۆژەکانی دواتر لەوەوە دەژمێردرێن. یەکشەممە، Yekşem، بە yek (یەک) دەست پێ دەکات.

سۆرانی هەمان شێوە پەیڕەو دەکات، بۆیە وشەی یەک لە سەرەتای یەکشەممەدایە. پێنجشەممە بە ژمارەی پێنج بەردەوام دەبێت، بەڵام هەینی ناوێکی تایبەت بە خۆی هەیە. هەموو هەفتەکە و مانگەکان لە ڕۆژ و مانگەکان بە کوردی دەدۆزیتەوە.

چۆن ڕاهێنان لەسەر ژمارە کوردییەکان بکەیت

ژمارەکان کاتێک لە یادت دەمێنن کە ڕۆژانە بەکاریان بهێنیت، نەک کاتێک جارێک لیستێک بخوێنیتەوە. ئەم خووە بچووکانە تاقی بکەرەوە:

• شتەکانی دەوروبەرت بە دەنگی بەرز بژمێرە: پیاڵە، پلیکانە، سێوەکانی ناو قاپێک.
• هەر کاتێک سەیری کاتژمێر دەکەیت، کاتەکە بە کورمانجی بڵێ.
• ژمارەی تەلەفۆنەکەت ژمارە بە ژمارە بڵێ. ئەو پرسیارەی دەیبیستیت بە کورمانجی Numreya telefona te çi ye و بە سۆرانی ژمارەی تەلەفۆنت چییە.
• بە هاوڕێیەک بڵێ تەمەنت چەندە، پاشان هەمان پرسیار لەو بکە.

لە ئەپی ZimanGo، وانەکانی «ژمارە و کات» دەنگیان هەیە لە دەنگە کوردییەکانی گۆڕینی دەق بۆ دەنگی تایبەتی خۆمان، و ڕاهێنانی قسەکردن وەڵامدانەوەت لەسەر دەربڕینەکەت پێ دەدات.